Schodzenie ze schodów często ujawnia problem z kolanem szybciej niż zwykły spacer. W tej fazie ruchu kończyna musi kontrolować uginanie kolana pod obciążeniem. Mięsień czworogłowy pracuje wtedy intensywnie, a staw rzepkowo-udowy jest mocno obciążany. Ból może więc pojawić się nawet wtedy, gdy po płaskim podłożu chodzenie jest prawie bezobjawowe.

Najczęściej problem dotyczy tolerancji obciążenia

Jedną z częstych przyczyn jest ból przedniej części kolana związany z przeciążeniem stawu rzepkowo-udowego. Pacjent opisuje go zwykle jako ból wokół lub za rzepką. Może nasilać się podczas schodzenia, przysiadu, biegania albo dłuższego siedzenia ze zgiętymi kolanami.

Nie każdy ból przy schodzeniu oznacza jednak problem z rzepką. Znaczenie mają także urazy łąkotek, zmiany zwyrodnieniowe, problemy ze ścięgnami, przebyte operacje i zaburzenia kontroli ruchu. Dlatego sam test „boli na schodach” nie wystarcza do postawienia diagnozy.

Podczas badania warto ocenić nie tylko kolano. Istotna jest siła mięśnia czworogłowego i pośladkowych, ruchomość stawu skokowego, kontrola miednicy oraz sposób wykonywania przysiadu i wejścia na stopień. Fizjoterapeuta może sprawdzić, czy pacjent nadmiernie obciąża określoną część stawu lub traci kontrolę nad ustawieniem kończyny.

Co można zrobić bez zaostrzania objawów?

Podstawą jest odpowiednie dawkowanie obciążenia (https://okiemfizjoterapeuty.com/przewlekly-bol-piety-o-poranku-dlaczego-same-zastrzyki-z-osocza-prp-nie-wylecza-rozciegna-podeszwowego-bez-zmiany-biomechaniki-stopy/). Całkowite unikanie schodów nie zawsze jest potrzebne, ale warto czasowo ograniczyć liczbę powtórzeń lub zmienić sposób wykonywania ruchu. Następnie obciążenie zwiększa się stopniowo, gdy kolano dobrze toleruje wcześniejszy poziom aktywności.

W rehabilitacji często wykorzystuje się ćwiczenia, które stopniowo zwiększają zdolność kończyny do kontroli ruchu:

• Przysiady o zakresie dopasowanym do aktualnej tolerancji bólu.
• Ćwiczenia siłowe mięśnia czworogłowego z kontrolowanym zwiększaniem obciążenia.
• Wejścia i zejścia ze stopnia, początkowo z niewielkiej wysokości.
• Ćwiczenia poprawiające kontrolę biodra, kolana i stawu skokowego.

Ważna jest reakcja kolana po treningu. Niewielkie, krótkotrwałe zwiększenie dolegliwości może być akceptowalne w niektórych programach rehabilitacyjnych, ale narastający ból, obrzęk lub pogorszenie funkcji następnego dnia sugerują, że obciążenie było zbyt duże.

Do lekarza warto zgłosić się szybciej, jeśli ból pojawił się po urazie, kolano się blokuje, wyraźnie puchnie, ucieka podczas obciążania albo towarzyszy mu znaczne ograniczenie ruchu. W takich sytuacjach potrzebna jest diagnostyka przyczyny, a nie samo wzmacnianie.

Ból przy schodzeniu jest przede wszystkim informacją o tym, że kolano ma trudność z kontrolą konkretnego obciążenia. Zamiast skupiać się wyłącznie na miejscu bólu, trzeba sprawdzić siłę, zakres ruchu, technikę i tolerancję wysiłku. To pozwala dobrać rehabilitację, która stopniowo przywraca funkcję stawu.