Drętwienie dłoni, które wybudza w nocy, ma częstą i stosunkowo konkretną przyczynę: ucisk nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka, czyli zespół cieśni nadgarstka. Nie oznacza to jednak, że każdy nocny objaw pochodzi z nadgarstka. Podobne dolegliwości mogą wynikać z podrażnienia korzenia nerwowego w odcinku szyjnym, a czasem z innych problemów neurologicznych. O rozpoznaniu decyduje układ objawów i badanie.
Które palce drętwieją?
W cieśni nadgarstka typowe jest drętwienie kciuka, palca wskazującego, środkowego i części serdecznego. Objawy często pojawiają się w nocy lub nad ranem. Pacjent może potrząsać dłonią, zmieniać jej ułożenie albo wstawać z łóżka, aby zmniejszyć dolegliwości. Z czasem może pojawić się niezręczność dłoni, wypadanie przedmiotów i osłabienie kciuka.
Problem z odcinka szyjnego może dawać objawy wzdłuż bardziej rozległego obszaru kończyny (pod tym linkiem dowiesz się więcej: https://okiemfizjoterapeuty.com/prad-od-posladka-do-piety-jaka-przyczyna-jak-leczyc/). Znaczenie ma także ból szyi, łopatki lub barku oraz zależność objawów od pozycji głowy i kręgosłupa. W przypadku zajęcia innych korzeni nerwowych drętwienie może obejmować również inne palce niż te typowe dla nerwu pośrodkowego.
Nie warto jednak próbować rozstrzygać tego wyłącznie „mapą palców”. U części pacjentów występuje więcej niż jeden problem, na przykład jednoczesne podrażnienie nerwu w szyi i ucisk w obrębie kończyny górnej. Dlatego badanie powinno obejmować szyję, bark, łokieć, przedramię, nadgarstek i rękę.
Jak potwierdza się rozpoznanie?
Podczas wizyty ocenia się czucie, siłę mięśni, odruchy i reakcję objawów na określone pozycje oraz testy neurologiczne. Jeśli obraz kliniczny jest niejasny albo objawy są nasilone, lekarz może zlecić badanie przewodnictwa nerwowego i elektromiografię – https://en.wikipedia.org/wiki/Electromyography. W podejrzeniu problemu szyjnego dodatkowa diagnostyka obrazowa jest dobierana do objawów i badania.
W leczeniu cieśni nadgarstka często zaczyna się od ograniczenia pozycji nasilających ucisk oraz stabilizacji nadgarstka, szczególnie w nocy. W zależności od nasilenia objawów stosuje się fizjoterapię, leczenie miejscowe lub inne metody zalecone przez lekarza. Przy utrwalonym ucisku z istotnym uszkodzeniem nerwu może być rozważane leczenie operacyjne.
Warto zwrócić uwagę na następujące sygnały, które wymagają dokładniejszej oceny:
- Narastające osłabienie ręki lub kciuka.
- Stałe zaburzenia czucia, które przestają zależeć od pozycji.
- Problemy z precyzyjnymi ruchami dłoni i częste wypadanie przedmiotów.
- Jednoczesny ból szyi, zaburzenia odruchów lub objawy obejmujące większą część kończyny.
Nocne drętwienie palców jest częstym problemem, ale jego lokalizacja nie powinna być oceniana w oderwaniu od całej kończyny. Cieśń nadgarstka i odcinek szyjny mogą dawać podobne sygnały. Dobre badanie neurologiczne pozwala ustalić, gdzie rzeczywiście znajduje się problem i jakie leczenie ma sens.